Gair y Dydd: rhithwir geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?r – mae Eisteddfod rithwir AmGen yn llawn dop o weithgareddau.
eisteddfod.cymru/amgen

Word of the Day: rhithwir 'virtual': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?r – AmGen, the virtual Eisteddfod, is full of activities. eisteddfod.wales/amgen

('amgen' means 'alternative' but 'Gen' is also an abbreviation of (Eisteddfod) Gen(edlaethol)')

Gair y Dydd: tes geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?t – ar ddiwrnod braf o haf.

Word of the Day: tes 'heat (of the sun, &c.), warmth, (period of) warm weather, sunshine; (heat) haze, mist': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?t – on a fine summer's day. (A Celtic word, compare Latin 'tepor')

Gair y Dydd: Wrwgwaiaid geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?W. Naw deg mlynedd i heddiw, yn 1930, yr enillwyd Cwpan Pêl-droed y Byd am y tro cyntaf gan dîm yr Wrwgwaiaid.

Word of the Day: Wrwgwaiaid 'Uruguayans': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?W. 90 years ago today, in 1930, the Football World Cup was won by the Uruguayans.

Gair y Dydd: diddymu geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d. Ar y diwrnod hwn yn 1833 y bu farw William Wilberforce, dyngarwr a fu'n weithgar iawn yn yr ymgyrch i ddiddymu'r gaethfasnach.

Word of the Day: diddymu 'to abolish': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d. On this day in 1833 William Wilberforce died, a philanthropist who was very active in the abolition of the slave trade.

Gair y Dydd: rhibinio geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?r – rhan o'r broses o baratoi gwair i'w felo.

Word of the Day: rhibinio 'to rake (hay) into rows': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?r – 'rhibyn' (possibly from English 'rib') in Ceredigion is used for hay raked into a row ready for baling.

Gair y Dydd: hwrdd geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?h – ar ddiwrnod olaf Sioe Frenhinol rithiol 2020.

Word of the Day: hwrdd 'a ram' (see GPC's entry for various other meanings): geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?h – on the last day of the virtual Royal Welsh Show 2020.

Gair y Dydd: cronfa ddŵr geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?c – ar y diwrnod hwn yn 1904 yr agorwyd cronfeydd dŵr Dyffryn Elan yn swyddogol.

Word of the Day: cronfa ddŵr 'a reservoir': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?c – on this day in 1904 the Elan Valley reservoirs were officially opened.

Gair y Dydd: pompren geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?p – elfen gyffredin mewn enwau lleoedd, a'r enghraifft hon ar Ystad yr Hafod yng Ngheredigion.

Word of the Day: pompren '(wooden) footbridge': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?p – a common element in place-names – this one is on the Hafod Estate in Ceredigion.

Gair y Dydd: gŵyl Gewydd geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – mae'n ŵyl Gewydd heddiw, felly beth yw'r rhagolygon tywydd am yr haf?

Gair y Dydd: gŵyl Gewydd 'St. Cewydd’s day': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – it's St. Cewydd's day (the Welsh equivalent of St. Swithin’s day, 15th July), so what are the prospects for the weather for the rest of the summer?

Gair y Dydd: seryddiaeth geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?s. Ar y dydd hwn yn 1527 y ganwyd John Dee oedd yn seryddwr, mathemategydd, athronydd ayb. Roedd ei deulu'n dod o Gymru a daeth ei gyfenw o'r gair 'du' – roedd Bedo Du o Sir Faesyfed yn daid iddo.

Word of the Day: seryddiaeth 'astronomy' geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?s. On this day in 1527 the astronomer, mathematician, philosopher, etc., John Dee was born. His surname comes from 'du' ('black(-haired)') – his grandfather was Bedo Du from Radnorshire .

Gair y Dydd: giard geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – hanes diddorol Howel Owen oedd yn gard ar drên yr Irish Mail ar noson y lladrad yn 1963. Gwrandewch ar y stori ar raglen Aled Hughes: bbc.co.uk/sounds/play/p08k9s9j

Word of the Day: giard 'guard (on train, &c.)': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – the interesting story of Howel Owen who was the guard on the Irish Mail on the night of the Great Train Robbery in 1963. Read bbc.co.uk/cymrufyw/53339206 (in only)

Gair y Dydd: dawnsio geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d – gweithgareddau Eisteddfod Llangollen
@llangollen_Eist
, sydd bob amser yn cynnwys llawer o ddawnsio, yn digwydd yr wythnos hon.

Word of the Day: dawnsio 'to dance': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d – the Llangollen International Eisteddfod is under way this week, which always includes dancing competitions.

Gair y Dydd: euogrwydd geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?e – Mae'r llygaid yn dweud y cyfan! Daw'r elfen gyntaf o'r gair 'gau' (ffals) – 'geuogrwydd' oedd y gair yn wreiddiol.

Word of the Day: euogrwydd 'guilt': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?e – The eyes say it all! The first element comes from the word 'gau' (false) – 'geuogrwydd' was the original form.

Gair y Dydd: eisteddfod geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?e. Ar y diwrnod hwn yn 1523 y cynullwyd y beirdd i eisteddfod gyntaf Caerwys i bennu rheolau cerdd dafod a cherdd dant.

Word of the Day: eisteddfod geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?e. On this day in 1523 poets gathered in Caerwys to determine the rules of
'cerdd dafod' ('(strict-metre) poetry') and 'cerdd dant' ('instrumental music').

Gair y Dydd: golau geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g. Oes unrhyw un yn defnyddio'r gair 'golau' am ran o dŷ gwair, sef yr ystyr yn adran (c), erbyn hyn?

Word of the Day: golau 'light': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g. Normally 'golau' means 'light' but it has a specialised meaning 'bay or light of a hay-shed; amount of hay contained in a bay; empty space in wall of building for admission of light, window'.

Mae'r blog newydd yma yn ddiddorol / An interesting new bilingual blog: "Môr-gathod, morgwn ac esgidiau'r brain: enwau pysgodlyd o'r 17eg ganrif" / "Cats, dogs and crows – 17th-century fishy names":

geiriadura.cymru/

Gair y Dydd: naturiaethwr geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?n – ar y diwrnod hwn yn 1709 y bu farw Edward Lhuyd, y naturiaethwr y mae
@CymdEdwardLlwyd
wedi ei henwi ar ei ôl.

Word of the Day: naturiaethwr 'a naturalist': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?n – on this day in 1709 Edward Lhuyd died, the naturalist, linguist, and antiquarian who was one of the first to draw attention to the similarity between the Celtic languages.

Gair y Dydd: aur geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?a. Ar y diwrnod hwn yn 1865 y darganfuwyd aur ym Mwynfeydd aur Clogau, ger Dolgellau.

Word of the Day: aur 'gold': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?a. On this day in 1865 gold was discovered at Clogau, near Dolgellau.

Gair y Dydd: cyhûdd geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – bosib bod dod o hyd i le yn y cyhûdd yn syniad da heddiw.

Word of the Day: cyhûdd 'shade, shelter, esp. from the sun’s heat': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – this would be worth seeking out today! This word is still used in Ceredigion.

Gair y Dydd: llaeth y gaseg geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?l. Mae llawer o enwau amdano yn Gymraeg. Beth fyddwch chi'n ei alw?

Word of the Day: llaeth y gaseg 'honeysuckle': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?l. There are many names for honeysuckle in – do you have a name for it? (Click on English and search for'honeysuckle' to see the other names.)

Show more
Tŵt Cymru | Toot Wales

The independent social network for Wales, the Welsh, and everyone else! | Y rhwydwaith gymdeithasol annibynnol i Gymru. Tŵt is the social media network that puts YOU in charge. No data mining, no silly ads. Your Wales, your voice, join today! Tŵt yw’r rhwydwaith gymdeithasol sy’n rhoi rheolaeth i TI. Dim cloddio data, dim hysbysebion twp. Dy Gymru, dy lais, ymuna heddiw!