Show newer

Gair y Dydd: triawd geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?t – ar ddyddiad geni Meredydd Evans, un o aelodau'r triawd adnabyddus, Triawd y Coleg, yn 1919.

Word of the Day: triawd 'a trio, threesome': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?t – Meredydd Evans was born on this day in 1919. He was perhaps the best-known member of the popular 'Triawd y Coleg' (the [Bangor] College Trio).

Gair y Dydd: llygaeron geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?l – yn barod i wneud saws i fynd gyda'r twrci Nadolig.

Word of the Day: llygaeron 'cranberries': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?l – ready for making sauce to accompany the Christmas turkey.

Gair y Dydd: archesgob geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?a. Archesgob newydd i Gymru wedi ei ethol ddoe ac mae'r cyfeiriad cynharaf at archesgob yn y Geiriadur yn mynd yn ôl i'r drydedd ganrif ar ddeg.

Word of the Day: archesgob 'an archbishop': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?a. A new archbishop for Wales was appointed yesterday, the earliest example in going back to the 13th century.

Gair y Dydd: dygwyl san Nicolas geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d. Heddiw yw gŵyl Sant Nicolas, oedd ag enw am roi anrhegion yn anhysbys, ac felly'n sail ar gyfer Siôn Corn (bu farw 6 Rhagfyr 343). (Llun: llyfr Oriau De Grey (tua 1390), LlGC)

Word of the Day: dygwyl san Nicolas 'St. Nicholas' Day': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d. Today is St. Nicholas' Day. He was known for giving gifts anonymously, leading to the association with Father Christmas (he died 6 December 343). (De Grey Book of Hours, c. 1390, NLW)

Gair y Dydd: ystrad geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?y – mae'n digwydd mewn enwau lleoedd gan gynnwys rhai y mae eu sillafiad wedi bod yn destun trafod yn ddiweddar.
bbc.co.uk/cymrufyw/59506386

Word of the Day: ystrad '(floor of) valley, vale, plain': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?y – which occurs in place-names. From Latin strāta (via).

Gair y Dydd: ymreolaeth geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?y. Roedd ymreolaeth o'r pwysigrwydd mwyaf i Michael D. Jones a fu farw ar y dyddiad hwn yn 1898.

bywgraffiadur.cymru/article/c-

Word of the Day: ymreolaeth 'autonomy, self-government, home rule': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?y. This was of great importance to Michael D. Jones who died on this day in 1898.

Gair y Dydd: trensiwr geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?t – enw llai cyfarwydd ar blât pren. Tybed faint o bobl sy'n ei ddefnyddio erbyn hyn?

Word of the Day: trensiwr 'trencher, (wooden) platter': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?t – a less familar name for a wooden platter. [From Middle English or Anglo-Norman]

Gair y Dydd: proffwydoliaeth geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?p. Mae'r Ganolfan, cartref y Geiriadur, yn mynd i fod yn rhan o brosiect i astudio cerddi'r bardd chwedlonol Myrddin, a gysylltir â phroffwydoliaeth.

bbc.co.uk/cymrufyw/59427829

Word of the Day: proffwydoliaeth 'prophecy': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?p. CAWCS, the Centre which houses the Dictionary, is to be part of a project on Myrddin (Merlin), who is associated with prophecy. [Pic. LlGC/NLW]

Gair y Dydd: adfent geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?a – ddoe oedd y cyntaf o bedwar Sul Adfent.

Word of the Day: adfent 'advent': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?a – yesterday was the first of the four Sundays of Advent, also called 'Grawys gaeaf' in

Gair y Dydd: pyramid geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?p. Ar y dydd hwn yn 1922 agorwyd beddrod y Pharo Tutankhamun yn Luxor, yr Aifft, gan yr archaeolegydd Howard Carter.

Word of the Day: pyramid: geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?p. On this day in 1922 agorwyd the tomb of PharaohTutankhamun in Luxor, Egypt, by the archaeologist Howard Carter.

Gair y Dydd: barrug geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?b – yn troi popeth yn wyn ar nosweithiau oer.

Word of the Day: barrug 'hoar-frost, rime': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?b – turning everything white on winter evenings. Its etymology is unknown.

Gair y Dydd: ffragot geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?f – gair tafodieithol (gweler y sylw ar waelod yr erthygl) am siarad gwag.

Word of the Day: ffragot 'idle talk': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?f – a dialect word (see the remark at the end of the entry) for 'idle talk, prattle'. (Possibly from Eng. 'freak' = '‘whim, vagary’.)

Gair y Dydd: gylfinir geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – sylw arbennig i'r gylfinir heddiw gan fod cynllun i warchod ei niferoedd yn cael ei lansio yng Nghymru.

Word of the Day: gylfinir 'a curlew': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?g – the curlew gets special attention as a project to protect its numbers starts in Wales today. (From 'gylfin', an old word from Celtic for 'beak' and 'hir' = 'long'.)

Gair y Dydd: cnau barfog geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?c – un o sawl enw ar gnau'r goeden gyll.

Word of the Day: cnau barfog 'hazel-nuts; chestnuts': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?c – one of a number of names for hazel-nuts, literally 'bearded nuts'.

Gair y Dydd: mis du geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?m – enw arall, anarferol, ar fis Tachwedd. Dyna y'i gelwir yn Llydaweg hefyd.

Word of the Day: mis du 'November (also December and January)' geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?m – it is similarly named in Breton, literally 'black month'.

Gair y Dydd: naddion geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?n – teitl un o gyfrolau'r awdur Islwyn Ffowc Elis a anwyd ar y dyddiad hwn yn 1924.

Word of the Day: naddion 'shavings, parings': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?n – the title of a book by the author Islwyn Ffowc Elis who was born on this day in 1924.

Gair y Dydd: ffair galan gaeaf geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?f. Dyma sydd gan Evan Jones i'w ddweud am ffeiriau calan gaeaf canol Ceredigion yn ei lyfr Crwydro Hen Ffeiriau (1972). Heddiw fyddai diwrnod ffair Tregaron.

Word of the Day: ffair galan gaeaf 'November fair (lit. fair of the winter Calends)': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?f. Today is the traditional date of the hiring fair in Tregaron when servants' annual contracts came to an end. [Pic.: Evan Jones, Crwydro Hen Ffeiriau (1972)]

Gair y Dydd: disgwylfa geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d – am le i wylio, neu edrych ar olygfa, ac yn digwydd hefyd mewn enwau lleoedd a chapeli.

Word of the Day: disgwylfa 'place of observation, look-out': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d – this also occurs in place-names and names of chapels.

Gair y Dydd: dihinedd geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d – gair anghyfarwydd sy'n disgrifio'r tywydd heddiw.

Word of the Day: dihinedd 'a tempest, stormy weather, cloudiness, shower': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?d – an unfamiliar word which describes today's weather.

Gair y Dydd: cadoediad geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?c – ar y dyddiad, yn 1918, yr arwyddwyd y cytundeb i ddod â'r Rhyfel Byd Cyntaf i ben.

Word of the Day: cadoediad 'an amistice': geiriadur.ac.uk/gpc/gpc.html?c - on this day in 1918 the agreement bringing the First World War to an end was signed. (From cad 'battle' and oediad 'delay, suspension')

Show older
Tŵt Cymru | Toot Wales

The independent social network for Wales, the Welsh, and everyone else! | Y rhwydwaith cymdeithasol annibynnol i Gymru. Tŵt is the social media network that puts YOU in charge. No data mining, no silly ads. Your Wales, your voice, join today! Tŵt yw’r rhwydwaith gymdeithasol sy’n rhoi rheolaeth i TI. Dim cloddio data, dim hysbysebion twp. Dy Gymru, dy lais, ymuna heddiw!